1ـ ستايش حق تعالي:

ستايش سزاوار خداوندي است كه كس نتواند از فرمان قضايش سرپيچد و مانعي نيست كه وي را از اعطاي عطايا، باز دارد. و صنعت هيچ صنعتگري به پاي صنعت او نرسد. بخشنده بي‎دريغ است. اوست كه بدايع خلقت را به سرشت و صنايع گوناگون وجود را با حكمت خويش استوار ساخت... .

2 - تجديد عهد و ميثاق با خدا:

پروردگارا به سوي تو روي آورم. و به ربوبيت تو گواهي دهم. و اعتراف كنم كه تو تربيت كننده و پرورنده مني. و بازگشتم به سوي توست. مرا با نعمت آغاز فرمودي قبل از اين كه چيز قابل ذكري باشم... .

3ـ خود شناسي:

و قبل از هدايت مرا با صنع زيبايت مورد رأفت و نعمت‎هاي بي‎كرانت قرار دادي. آفرينشم را از قطره آبي روان پديد آوردي. و در تاريكي‎هاي سه‎گانه جنيني سكونتم دادي: ميان خون و گوشت و پوست. و مرا شاهد آفرينش خويش نگرداندي و هيچ‎يك از امورم را به خودم وانگذاشتي... .

4ـ راز آفرينش انسان:

ولي مرا براي هدفي عالي يعني هدايت (و رسيدن به كمال) موجودي كامل و سالم به دنيا آوردي. و  در آن هنگام كه كودكي خردسال در گهواره بودم، از حوادث حفظ كردي. و مرا از شير شيرين و گوارا تغذيه نمودي. و دل‎هاي پرستاران را به جانب من معطوف داشتي. و با محبت مادران به من گرمي و فروغ بخشيدي... .

5ـ تربيت انسان در دانشگاه الهي:

تا اين كه با گوهر سخن، مرا ناطق و گويا ساختي. و نعمت‎هاي بي‎كرانت را بر من تمام كردي. و سال به سال بر رشد و تربيت من افزودي. تا اين كه فطرت و سرنوشتم، به كمال انساني رسيد. و از نظر توان اعتدال يافت. حجتت را بر من تمام كردي كه معرفت و شناختت را به من الهام فرمودي... .

ادامه... .

بشر و بشير پسران غالب اسدي روايت کرده‎اند که عصر روز عرفه در عرفات در خدمت امام حسين عليه السلام بوديم که آن حضرت با گروهي از خاندان و فرزندان و شيعيان خود از خيمه بيرون آمدند و با کمال تضرع و خشوع به دامنه کوه رحمت روي آوردند و در سمت چپ کوه ايستادند و به جانب کعبه روي گردانيدند و دست‎ها را مقابل صورت مبارک برداشتند و اين دعا را خواندند.

دنياى كنونى ما در مشكلات فراوانى دست و پا مى‏ زند، ظلم و زور و استثمار تشديد مى‏ شود، ناراحتى مردم و تشنج و عصيان اوج مى‏ گيرد، آرزوى‏ هاى طلايى دو سيستم شرق و غرب، در تحقق يك جامعه آزاد دموكراتيك، و يك جامعه سوسياليستى به ياس مبدل شده است، در كشورهاى سرمايه‏ دارى شاهديم كه وضع زندگى هر روز وخيم‏تر مى‏شود و تشنجات و عصيان‏ها شدت مى‏ يابد، مشروبات الكلى و مواد مخدره، در همه اجتماع و به خصوص در نيروهاى نظامى شيوع پيدا مى‏كند، يك احساس پوچى و بيهودگى بر اجتماع سايه مى‏ افكند، ياس فلسفى، متفكران و اندشمندان را فرا مى‏ گيرد، جوانان به زندگى عبث خود فكر مى‏ كنند، و بيزار از زندگى به مخدرات، و يا حركت‏هاى عكس العملى مانند «هيپيسم» و غيره پناه مى ‏برند، و بدين وسيله با نظام سرمايه‏ دارى موجود مخفيانه مبارزه مى‏ كند، انسان‏ها بى‏ ارزش و بى‏ مقدار مى ‏شوند، قتل و خشونت رواج پيدا مى‏كند، و قبح جنايت و خيانت از بين مى ‏رود. تا ديروز پول الهه‏ اى براى غربيان بود كه با قدرت آن عطش زندگى خويش را سيراب مى‏ كردند، ولى امروز همان‏ ها از پول و زندگى بيزار شده‏ اند و نتوانسته‏ اند گمشده خود را در اين تجليات مادّى حيات پيدا كنند، روح و فطرت آن‏ها تشنه حقيقتى است كه در نظام سرمايه‏ دارى غرب، و در دامان الهه پول پيدا نمى ‏شود. آن‏ها كه در كشورهاى پيشرفته غربى به اعلا درجه علم و تمدن و اقتصاد مى ‏رسند، و احتياجات مادّى آن‏ها كاملاً تأمين مى‏شود، و ديگر دغدغه ‏اى براى نان و مسكن بهداشت باقى نمى‏ ماند، آن گاه بيش‏تر از ديگران به پوچى و عبث بودن زندگى خود پى مى‏ برند، و چه بسا كه دست به انتحار مى ‏زنند. اين انسان‏ها از آن‏جا كه مى‏ بينند پيچ و مهره‏اى بى‏ اراده در سيستم ماشينى بى‏ روح موجود بيش نيستند، و همه روزه عده‏ اى از آن‏ها زير چرخ دهنده‏ ها ى سنگين و بى‏ رحم ماشين خرد مى‏ شوند، و حيات و ممات آن‏ها هيچ ارزشى در عالم ندارد به خود مى‏ لرزند و از درك واقعيت رنج مى ‏برند و عليه نظام موجود علم مخالفت بلند مى‏ كنند، و آن‏ها كه وجدانى و عقلى و اراده ‏اى دارند براى رفع تشنگى روحى خود به دامان تصوف، يا هندوئيسم يا بودائيسم يا مكتب‏هاى افراطى پناه مى‏برند، يا در عالم مخدرات و بى‏ هوشى از رنج موجود مى‏گريزند، و يا خود را نابود مى‏كنند، و يا احتمالاً ديگران را به نابودى مى‏ كشانند. زندگى غربى در گردابى از مشكلات روانى و اجتماعى فرو رفته است و راهى براى نجات پيدا نمى‏ كند، و هر زمان مى‏ گذرد به سراشيب سقوط نزديك‏تر مى ‏شود.

دكتر مصطفى چمران در سال 1311 در تهران ديده به جهان گشود. تحصيلاتش را در مدرسه انتصاريه» آغاز كرد؛ دوران متوسطه را در «دارالفنون» و «البرز» به پايان رساند و در دانشكده فنى ادامه تحصيل داد. او در سال 1336 در رشته الكترو مكانيك فارغ التحصيل شد و يك سال در اين دانشكده تدريس كرد.

چمران از پانزده سالگى در درس تفسير قرآن آيت اللّه طالقانى و بعدها در درس فلسفه و منطق شهيد مطهرى شركت مى ‏جست و از نخستين اعضاى انجمن اسلامى دانشجويان دانشگاه تهران به شمار مى ‏آمد. او در مبارزات سياسى ملى شدن نفت شركت كرد و در نبرد عليه استبداد و استعمار به ديگر گروه‏ هاى جامعه پيوست.

چمران كه در همه دوران تحصيل شاگرد ممتاز بود، در سال 1337 با استفاده از بورس تحصيلى شاگردان ممتاز به امريكا اعزام شد و پس از تحقيقات علمى در جمع معروف‏ترين دانشمندان جهان، دوره دكتراى الكترونيك و فيزيك پلاسما را با ممتازترين درجه علمى پشت سر نهاد. آنگاه در حالى كه «ناسا» انديشه جذب وى در سر مى‏پروراند - با شنيدن خبر كشتار مردم در 15 خرداد 1342 همه پل‏ هاى پشت سرش را نابود ساخت و به مصر شتافت. در آن‏جا دوره‏ هاى دشوار جنگ‏ هاى پارتيزانى با موفقيت و پشتكار گذراند. سپس به لبنان عزيمت كرد؛ شاخه نظامى حركت شيعيان لبنان به رهبرى امام موسى صدر را بنيان نهاد و در قالب «گروه امل» عليه اشغالگران صهيونيست و دست نشاندگان فالانژ آن‏ها به نبرد پرداخت.

با پيروزى انقلاب، چمران پس از 23 سال به وطن باز گشت و مسؤوليت‏ هاى مهمّى چون معاونت نخست وزير، وزارت دفاع و نمايندگى مردم در مجلس شوراى اسلامى را به عهده گرفت. او، در تمام اين دوران، در خط مقدم جبهه حضور داشت، «حماسه پاوه» در برابر ضد انقلاب و «حماسه سوسنگرد» در برابر متجاوزان عراقى از ماندگارترين حركت‏ هاى اين دانشمند رزمنده است.

چمران كه در يكى از جبهه‏ ها از ناحيه پا به درجه جانبازى نائل شده بود، با وجود درد به جبهه ‏هاى جنگ عزيمت مى‏ كرد تا سرانجام در سحرگاه سى و يكم خرداد در دهلاويه به شهادت رسيد.

امام راحل(ره) در بخشى از پيام خود به مناسبت شهادت اين شهيد بزرگ در تاريخ اول تير 1360 مى‏نويسد: «او در حيات با نور معرفت و پيوستگى به خدا قدم نهاد و در راه آن به جهاد برخاست و جان خود را نثار كرد. او با سرافرازى زيست و با سرافرازى شهيد شد و به حق رسيد.2

شهيد چمران، در فرازى از دست نوشته‏ هاى خود، در خصوص شهادت مى‏ نويسد:

«اى خداى بزرگ، تو را شكر مى‏ كنم كه راه شهادت را بر من گشودى، دريچه اى پر افتخار از اين دنياى خاكى به سوى آسمان‏ها باز كردى و لذت بخش‏ترين اميد حياتم را در اختيارم گذاشتى و به اميد استخلاص، تحمّل همه دردها و غم‏ ها و شكنجه‏ ها را ميسر كردى.»