دكتر مصطفى چمران در سال 1311 در تهران ديده به جهان گشود. تحصيلاتش را در مدرسه انتصاريه» آغاز كرد؛ دوران متوسطه را در «دارالفنون» و «البرز» به پايان رساند و در دانشكده فنى ادامه تحصيل داد. او در سال 1336 در رشته الكترو مكانيك فارغ التحصيل شد و يك سال در اين دانشكده تدريس كرد.

چمران از پانزده سالگى در درس تفسير قرآن آيت اللّه طالقانى و بعدها در درس فلسفه و منطق شهيد مطهرى شركت مى ‏جست و از نخستين اعضاى انجمن اسلامى دانشجويان دانشگاه تهران به شمار مى ‏آمد. او در مبارزات سياسى ملى شدن نفت شركت كرد و در نبرد عليه استبداد و استعمار به ديگر گروه‏ هاى جامعه پيوست.

چمران كه در همه دوران تحصيل شاگرد ممتاز بود، در سال 1337 با استفاده از بورس تحصيلى شاگردان ممتاز به امريكا اعزام شد و پس از تحقيقات علمى در جمع معروف‏ترين دانشمندان جهان، دوره دكتراى الكترونيك و فيزيك پلاسما را با ممتازترين درجه علمى پشت سر نهاد. آنگاه در حالى كه «ناسا» انديشه جذب وى در سر مى‏پروراند - با شنيدن خبر كشتار مردم در 15 خرداد 1342 همه پل‏ هاى پشت سرش را نابود ساخت و به مصر شتافت. در آن‏جا دوره‏ هاى دشوار جنگ‏ هاى پارتيزانى با موفقيت و پشتكار گذراند. سپس به لبنان عزيمت كرد؛ شاخه نظامى حركت شيعيان لبنان به رهبرى امام موسى صدر را بنيان نهاد و در قالب «گروه امل» عليه اشغالگران صهيونيست و دست نشاندگان فالانژ آن‏ها به نبرد پرداخت.

با پيروزى انقلاب، چمران پس از 23 سال به وطن باز گشت و مسؤوليت‏ هاى مهمّى چون معاونت نخست وزير، وزارت دفاع و نمايندگى مردم در مجلس شوراى اسلامى را به عهده گرفت. او، در تمام اين دوران، در خط مقدم جبهه حضور داشت، «حماسه پاوه» در برابر ضد انقلاب و «حماسه سوسنگرد» در برابر متجاوزان عراقى از ماندگارترين حركت‏ هاى اين دانشمند رزمنده است.

چمران كه در يكى از جبهه‏ ها از ناحيه پا به درجه جانبازى نائل شده بود، با وجود درد به جبهه ‏هاى جنگ عزيمت مى‏ كرد تا سرانجام در سحرگاه سى و يكم خرداد در دهلاويه به شهادت رسيد.

امام راحل(ره) در بخشى از پيام خود به مناسبت شهادت اين شهيد بزرگ در تاريخ اول تير 1360 مى‏نويسد: «او در حيات با نور معرفت و پيوستگى به خدا قدم نهاد و در راه آن به جهاد برخاست و جان خود را نثار كرد. او با سرافرازى زيست و با سرافرازى شهيد شد و به حق رسيد.2

شهيد چمران، در فرازى از دست نوشته‏ هاى خود، در خصوص شهادت مى‏ نويسد:

«اى خداى بزرگ، تو را شكر مى‏ كنم كه راه شهادت را بر من گشودى، دريچه اى پر افتخار از اين دنياى خاكى به سوى آسمان‏ها باز كردى و لذت بخش‏ترين اميد حياتم را در اختيارم گذاشتى و به اميد استخلاص، تحمّل همه دردها و غم‏ ها و شكنجه‏ ها را ميسر كردى.»

دكتر دينانى مى‏گفت: روزى در حضور علامه طباطبايى به هانرى كربن گفتم: شما كه اين گونه با معارف اسلامى آشنا شده‏ايد، با چه ذكرى مأنوس‏ايد؟ كربن در پاسخ گفت: ذكر من قال الباقر(ع) و قال الصادق(ع) است.

زندگى و انديشه

هانرى كربن(Corbin.Henry) در چهارم آوريل 1903م. در شهر پاريس ديده به جهان گشود. در دوران كودكى آموزش‏هاى مذهب كاتوليك را آموخت. سپس به مدرسه علوم مسيحى رفت و به نهضت پروتستان علاقه‏مند شد. وى براى ادامه تحصيل به دانشگاه سوربن رفت و در سال 1925م. ليسانس گرفت. يك سال بعد، گواهى‏نامه عالى فلسفه و در سال 1928م. ديپلم تتبّعات عالى دانشگاه پاريس و سرانجام در سال 1929م. ديپلم مدرسه السنه شرقى پاريس را اخذ نمود. در همين سال‏ها با زبان‏هاى عربى، فارسى و پهلوى آشنا شد.1

وى بعدها، نزد لويى ماسينيون رفت و نسخه‏اى از كتاب حكمة الاشراق سهروردى را از او دريافت كرد. اين كار تأثير روحى فراوانى بر كربن نهاد او را راهى شرق نمود. نخستين مقاله‏اش در نشريه بررسى‏هاى فلسفى، درباره يكى از آثار سهروردى به طبع رسيد و اولين اثر مستقل او به زبان فرانسه، در خصوص سهروردى، در سال 1939م. تحت عنوان «سهروردى مؤسس حكمت اشراق» چاپ شد.2

كربن مدت‏ها رياست انستيتو فرانسه و ايران را عهده‏دار بود و به همت او مشاهيرى چون سهروردى، روزبهان و ملاصدرا براى جامعه علمى و فرهنگى اروپا به نام‏هايى آشنا مبدّل گرديد. در جهانى كه برخورد ميان فرهنگ‏هاى گوناگون پيوسته با شكاف‏هاى بيش‏تر مواجه مى‏شد، وى نمونه‏اى از تلاش فوق‏العاده براى تفاهم بود.3

هانرى كربن را بايد فيلسوف و مفسّر حكمت معنوى شيعه ناميد. مطالعات او در آثار عرفانى، لطف و جذبه وصف ناپذيرى به آثارش بخشيده است. كربن خود در اين باره مى‏گويد: پرورش من از آغاز فلسفى بود. به همين دليل، نه به معناى دقيق كلمه متخصص زبان و فرهنگ آلمانى هستم و نه مستشرق؛ فيلسوفى رهرواَم به هر ديارى كه راهبرم شوند. اگر چه در اين سير و سلوك از فرايبورگ، تهران و اصفهان سر درآورده‏ام؛ اما اين شهرها از نظر من، مدينه‏هاى تمثيلى‏اند؛ منازلى نمادين از راه و سفرى هميشگى و پايدار.4

استاد علامه محمد تقي جعفري (قدس سره) به سال 1304 خورشيدي در شهر تبريز متولد شد و پس از تحصيلات عاليه علوم اسلامي در شهرهای تبريز، تهران، قم و نجف اشرف در محضر آيات عظام، ميرزا فتاح شهيدي، شيخ محمدرضا تنكابني، شيخ كاظم شيرازي، سيد عبدالهادي شيرازي، سيد ابوالقاسم خويي و سيد محسن حكيم، كسب فيض نمود.
تا به حال بيش از هشتاد اثر از آثار استاد به طبع رسيده است و چاپ بعضي از آنان همچون شرح مثنوي در 15 جلد مكرر را تجديد گرديده است. ضمناً تحت نظارت ايشان و طي 12 سال كاملترين كشف الابيات مثنوي مولوي در 4 جلد رحلي تحت عنوان «از دريا به دريا» منتشر شده است.
از آثار برجسته ايشان، شرح و تفسير بر نهج البلاغه مي باشد كه 27 جلد آن به زبان فارسي چاپ و منتشر شده است. ديگر اثر نفيس استاد جعفري، در زمينه بررسي و مقايسه افكار مولانا با فلسفه ها و جهان بيني هاي شرق و غرب مي باشد كه تحت عنوان مولوي و جهان بيني ها چاپ شده است.
در زمينه حقوق بشر و مقايسه آن با حقوق بشر در اسلام، كتاب مفصل و مشروحي به قلم ايشان منتشر شده كه نظريات جديد آن در كنفرانس اسلامي طرح و مورد استفاده قرار گرفته است. كتاب مزبور به زبان انگليسي نيز ترجمه و چاپ شده است و به زبان ژاپني توسط يكي از اساتيد دانشگاه ناكويا در دست ترجمه است.
بيش از 60 كتاب و مقاله ديگر استاد علامه جعفري هنوز منتشر نشده و در آينده به طبع خواهند رسيد. كه به اين ترتيب مجموعه آثار منتشر نشده ايشان متجاوز از 150 عنوان مي گردد. كتابهاي ايشان در زمينه هاي: فقه، علوم سياسي، روان شناسي، علوم تربيتي، معارف اسلامي، نظريه زيبايي و هنر در اسلام، مباحث فلسفي و كلامي، مشحون از آرا و نظريات ابتكاري و بديع است.
تا كنون ده ها نويسنده، استاد و محقق و متفكر از سراسر جهان با ايشان مذاكرات علمي داشته اند كه بيش از 50 فقره از اين مذاكرات در 2 جلد كتاب تحت عنوان «تكاپوي انديشه ها» منتشر شده است.
لازم به ذكر است كه مكاتبات علمي علامه جعفري با "برتراند راسل" فيلسوف شهير انگليسي كه طي آنها، استاد جعفري به برخي از نظريات راسل انتقاد کرده، در بعضي از كتابهاي ايشان مثل: نقد و بررسي افكار راسل، توضيح و بررسي مصاحبه راسل به طور مكرر به چاپ رسيده است. همچنين كتابي تحت عنوان «بررسي و نقد سرگذشت انديشه ها» حاوي تحليل و نقد نظريات آلفرد نورث وايتهد پدر منطق رياضي كه يكي از بزرگترين فلاسفه اروپا مي باشد، چاپ و منتشر شده است.
ضمناً كتاب هايي به قلم ايشان در نقد و تحليل فلسفه پوزيتيويستي و نئوپوزيتيويستي معاصر غرب چاپ و منتشر شده است. كه از آن جمله مي توان به شرح و نقد نظريات كانت، هگل، دكارت و ديويد هيوم اشاره نمود. استاد فقيد علامه محمد تقي جعفري (ره) بر اثر بيماري در تاريخ 25/8/1377 به رحمت ايزدي پيوست. روحش شاد و يادش گرامي باد.